خوربه

تقویم آفتابی آتشگاه خاموش

khorbeh — Mon, 30 Nov 2009 22:05:18 GMT

شهر «مسجد سلیمان» در استان خوزستان، نام خود را از بازمانده‌های بنایی باستانی به همین نام گرفته است که در بلندی‌های مشرف به شهر ساخته شده است و از نام اصلی آن اطلاعی در دست نیست. این محوطه باستانی که در گویش مردمان بومی به نام «صفه سرمسجد» نیز شناخته می‌شود، عبارت است از تختانی (صفه‌ای‌) چهارگوش به درازا و پهنای تقریبی 120 در 100 متر که تقریباً تمامی بناهای روی آن از بین رفته و تنها اندکی از شالوده‌های آنها برجای مانده است. برای ساخت این تختان و بناهای روی آن، در آغاز دیوارهایی در پایین شیب کشیده‌اند و آنگاه ناهمواری‌های بالای کوه را زدوده و با آوار آن فرورفتگی‌ها و گودی شیب را پر کرده‌اند تا تختان مناسبی برای ساخت‌و‌سازها فراهم آید. بر روی این تختان، شماری از بناهای گوناگون همراه با محوطه‌های باز، و نیز چندین ردیف پلکان برای دسترسی به آن ساخته بوده‌اند.

در زمینه کاربری بنای مسجد سلیمان هنوز هم آگاهی چندانی در دست نیست. برخی آنرا یک نیایشگاه یا کاخ و یا آتشکده احتمال داده‌اند که البته می‌توان احتمال‌های دیگری همچون بنایی برای گردهمایی‌های عمومی (همچو هگمتانه و تخت‌جمشید) را نیز گمان داد.

امروزه جز بقایای مبهمی از مجموعه بناها، چیزی برجای نمانده است. اما دیوارهای تختان، بسیاری از پلکان محوطه، و همچنین آثار سکونتگاه‌های پیرامون آن، تاکنون بازمانده‌اند و می‌توانند سرچشمه آگاهی‌های فراوانی باشند که تاکنون بگونه‌ای جدی به آن پرداخته نشده است.

بنای مسجد سلیمان شباهت‌های فراوانی با تخت‌جمشید و برخی از دیگر آثار هخامنشی دارد. هر دو، ساخته شده بر تختانی پشت به کوه، دیوارهایی در پایین شیب، سنگ‌های خشکه‌چین بزرگ و بدون ملات، بناهای گوناگون بر بالای تختان، و پلکان‌های سنگی عریض با خیز کم و پاخور زیاد هستند.

اما بنای مسجد سلیمان در مقایسه با آثار هخامنشی، کهن‌تر و بسیار ابتدایی‌تر است. این گمان وجود دارد که شاید این بنا از آن شاهان «انشان» یا هخامنشیان پیش از شاهنشاهی، همچون کمبوجیه یکم، کورش یکم یا چیش‌پیش باشد. به هر روی معماری مسجد سلیمان، پیشینه گونه‌ای از معماری ایرانی است که بعدها با ساخت پاسارگاد و تخت‌جمشید به اوج خود می‌رسد و نشان می‌دهد که این گونه معماری در ایران باستان ناشناخته نبوده است.

اما یکی دیگر از شباهت‌های بنای باستانی مسجد سلیمان با بناهای شاهنشاهی هخامنشی، عبارت است از سازه‌ای نیمه چلیپایی و تاقچه‌مانند که شباهت فراوانی با آفتاب‌سنج‌های بنای تقویمی «کعبه زرتشت» در نقش‌رستم و «زندان سلیمان» در پاسارگاد دارد. نخستین بررسی‌های نگارنده نشان می‌دهد که این سازه نیز همچو خود بنا، نمونه‌ای کهن‌تر، و پیشینه‌ای از آفتاب‌سنج‌های هخامنشی است و زاویه‌های تشکیل‌شده داخلی آن با زاویه میل خورشید به هنگام طلوع در آغاز هر یک از فصل‌های سال مطابقت دارد.

آفتاب‌سنج‌های مسجد سلیمان ابزاری برای تشخیص فرارسیدن زمان برگزاری مراسم ناشناخته آیینی در آن جایگاه بوده است و از آنجا که ضلع شمالی بنا (که آفتاب‌سنج نیز بر آن قرار دارد) در امتداد شمال‌ باختری به جنوب خاوری است و خورشید انقلاب زمستانی در امتداد همین ضلع بنا بر می‌دمد، گمان می‌رود که آیین‌های آن با شب یلدا یا زایش خورشید (مبدأ گاهشماری میترایی) در پیوند بوده باشد.

سالم‌ترین این سازه بر نمای خارجی دیوار شمال خاوری بنای مسجد سلیمان قرار دارد که به تمامی از سنگ‌های بزرگ و کوچک زبره‌تراش و خشکه‌چین ساخته شده است. بلندای کلی دهانه این آفتاب‌سنج 96 سانتیمتر و پهنای آن 64 سانتیمتر است در حالیکه دو فرورفتگی آن به ترتیب عمقی در حدود 25 و 28 سانتیمتر، و اضلاع انتهایی آنها به ترتیب پهنایی در حدود 20 و 27 سانتیمتر دارا هستند. ثبت اندازه‌های طول‌ها و زاویه‌ها با اعداد تقریبی، بخاطر فرسودگی و آسیب‌دیدگی اجزای این سازه است که نیاز به بررسی‌های بیشتر و اندازه‌گیری‌های دقیق‌تر پس از مرمت و نوسازی دارد.

در این تقویم آفتابی و به هنگام طلوع خورشید در آغاز هر یک از فصل‌های سال، سایه گوشه خاوری آفتاب‌سنج، به ترتیبی که در نقشه دیده می‌شود بر روی یکی از گوشه‌های داخلی آن ایجاد می‌شده است. البته با اینکه بنای مسجد سلیمان و تقویم آفتابی آن آسیب‌های جدی‌ بخود دیده (به ویژه در سال‌های اخیر) و هیچگونه کوششی برای حفاظت و نگهداری آن انجام نمی‌شود، هنوز هم می‌توان این پرتوها و سایه‌ها را با دقتی متوسط در محل مشاهده کرد.

امید می‌رود تا جوانان مسجد سلیمان و اداره میراث فرهنگی آن، بیش از این در اندیشه نگاهداری و مراقبت از این یادمان کهن دانشی ایرانیان باشند و برای دستیابی به دیگر توانایی‌های زمان‌سنجی آن (که هنوز نگارنده به پایان نرسانده است) بکوشند. مباد که رویدادهای تلخ و ویرانگر بناهای باستانی «برد نشانده» در بیست کیلومتری شمال مسجد سلیمان، در اینجا هم تکرار شود.

فتو بلاگ مسجدسلیمان

khorbeh — Tue, 24 Nov 2009 05:34:18 GMT

فتو بلاگ مسجدسلیمان کوششی است فرهنگی تا از نگاه دوربین عکاسی گوشه هایی از زندگی ، فرهنگ و طبيعت بختياري هاي جنوب زاگرس را بازتاب نمايد.
بديهي است همياري و مساعدت همتباران ، بويژه تعامل زاگرس نشينان مي تواند بر محتوي اين پويش فرهنگي تاثير مثبت و مفيدي بگذارد.

تمرکز و تلاشم در این فتو بلاگ بر معرفی کارهای خودم نیست ، بلكه هدف بازتاب آثار تمامي همتباراني است كه بصورت پراكنده در اين زمينه فعاليت ميكنند .

فتو بلاگ مسجدسليمان را مي توانيد اينجا مشاهده كنيد .

يك قرن آبادان

khorbeh — Wed, 18 Nov 2009 05:10:18 GMT

۲۲تصويرخاطره انگيز از وضعيت آبادان در يك قرن گذشته

برگرفته از فتو بلاگ آبادان http://abadanphotoblog.blogfa.com

تصاوير را در ادامه مطلب ببينيد

لرهای خانقین عراق

khorbeh — Fri, 30 Oct 2009 16:52:18 GMT

عکس تعدادی از همتباران لر عراقی را در شهر خانقین نشان میدهد .

لرهای عراقی در طول ۸ سال جنگ تحمیلی صدمات و خسارات زیادی از سوی رژیم دیکتاتوری صدام دیده اند .

پس از حمله آمریکا به عراق لرهای عراقی امید آن داشتند که وضعیتشان بهتر شود ولی متاسفانه نه تنها اوضاعشان از زمان صدام بهتر نشد بلکه بدتر هم شد .

پیوند

khorbeh — Wed, 28 Oct 2009 22:09:18 GMT

برپایی همایش سران و بزرگان بختیاری در استان خوزستان

khorbeh — Wed, 28 Oct 2009 08:30:18 GMT

فرماندهی قرارگاه حضرت ابوالفضل العباس (ع) به پاس دلاور مردیها و حمایتهای بیدریغ ایل بختیاری از رزمندگان ۸ سال دفاع مقدس و همچنین تجلیل از خانواده های شهدا ، جانبازان و آزدگان بختياري در استان خوزستان ، همايشي را در روز پنجشنبه هفتم آبان ماه سال جاري در اهواز برگزار مي نمايد .

اين همايش راس ساعت ۹ صبح در مجموعه فرهنگي شماره يك شركت ملي حفاري ايران واقع در زيتون كارمندي برپا خواهد شد .

اعتبار 550 میلیارد ریالی برای شهر نفتی مسجدسلیمان

khorbeh — Sat, 24 Oct 2009 04:26:18 GMT

شهر نفتی مسجدسلیمان برای اجرای طرح جامع آب رسانی 550 میلیارد ریال اعتبار گرفت

استاندار خوزستان، روز پنجشنبه 30 مهر 88، در بازدید از مراحل پیشرفت اجرایی این طرح گفت: شبکه آب رسانی مسجدسلیمان به صورت رو زمینی و مربوط به 70 سال پیش است که فرسوده و باید تعویض شود.

سید جعفر حجازی افزود: هم اکنون عملیات اصلاح این شبکه در دو فاز به طول 170 و 120 کیلومتر در دست اجراست و تعدادی مخزن بتنی نیز به منظور تامین شبانه روزی آب شهر، در دست ساخت قرار دارد.

وی با بیان این که اعتبار این طرح از منابع ملی و استانی اختصاص داده شده است، پیش بینی کرد تا پایان سال آینده کمبود آب مسجدسلیمان که به عنوان یکی از مشکلات دیرینه این شهر به شمار می آید به نحو مناسب برطرف شود.

به گزارش شانا، شبکه قدیمی آب مسجدسلیمان با هدف تامین آب واحدهای سازمانی شرکت نفت بیش از 50 سال پیش طراحی شده بود که با توجه به موقعیت جغرافیایی و تپه ماهور بودن منطقه و روند توسعه و ساخت و ساز و پیامد آن رشد جمعیتی در سال های اخیر به هیج عنوان جوابگو نبوده است.

مسجدسلیمان در شمال شرقی استان خوزستان در دامنه سلسله کوه های زاگرس قرار گرفته و فاصله آن تا اهواز مرکز استان خوزستان 130 کیلومتر است.

این شهر که زادگاه نفت در ایران و خاورمیانه محسوب می شود و در شمار نخستین شهرهای نفتی جهان قرار دارد، 101 سال پیش فوران نخستین چاه نفت را نظاره و در تاریخ به نام خود ثبت کرد.

هم اکنون شرکت بهره برداری نفت و گاز مسجدسلیمان که قدیمی ترین بخش صنعت نفت کشور است عملیات استخراج نفت و گاز از 20 مخزن نفتی و گازی در گستره 27 هزار کیلومتر در شمال خوزستان را بر عهده دارد که مخزن نفتی مسجدسلیمان و گازی ژوراسیک که از مخازن نادر در جهان است در این زمره قرار دارد.

احیا چاه های نفتی قدیمی و متروکه مسجدسلیمان در چند سال اخیر در دستور کار شرکت ملی نفت ایران قرار گرفته و وزارت نفت اعتبارات ویژه ای برای عمران و آبادانی این منطقه به ویژه در یکصد سالگی صنعت نفت اختصاص داد.

همسو با این اقدامات دستگاه های اجرایی استان خوزستان نیز در اجرای سیاست های دولت و مصوبات سفر های استانی رئیس جمهوری برنامه ها و جدول کاری برای آبادانی و رونق بخشی به این شهر که بر اساس آمار سال 1385 بالغ بر 110 هزار نفر جمعیت دارد، اجرا می کنند.

نبرد با هفت خواهران

khorbeh — Fri, 23 Oct 2009 10:35:18 GMT

انريكو ماته يي

Enrico Muttei

به دنبال كشف ذخاير عظيم گاز طبيعي در شمال ايتاليا و توسعه عمليات شركت «آجيپ» ، «ماته يي» به قهرماني محبوب و مشهورترين فرد كشور تبديل شد . او تجسم ژرف بيني هاي بزرگ ايتالياي پس از جنگ بود : ضد فاشيسم ، تجديد حيات و بازسازس كشور كهنسال از خود ساخته بود . «ماته يي» سريعأ به قدرتمند ترين فرد ايتاليا تبديل گرديد . او علاقه اي خاص به سياستمداران نداشت ، اما هر قدر كه لازم بود از وجود آنها استفاده مي كرد . وي شكايت داشت ، كــه : «سروكله زدن با دولت به بلعيدن سوزن مـــي ماند .»

ايتاليايي صحبت كردن «ماته يي» بريده بريده و مقطع و پيش پا افتاده و عاري از روح و احساسات بود و بافصاحت و شعار دادن هاي سياستمداران ايتاليايي به كلي تفاوت داشت . با اين حال شنوندگان را به خود جذب مي كرد و براي آنها خوشايند و تشويق كننده بود . سخنان وي تركيبي از عواطف عميق و صميميت را در خود داشت و بر پايه هاي انرژي مقاومت ناپذير وي استوار بود . سال ها بعد ، يكي از دستياران وي يادآور شد : « هر كه با او كار مي كرد حاضر بود به خاطر وي خود را به درون آتش افكند گو اينکه نمي دانست چرا اين كار را مي كند . »

مهمترين هدف «ماته يي» اين بود كه مستقل از شركت هاي انگليسي و آمريكايي ، عرضه بين المللي نفت را براي «اني» و ايتاليا تضمين كند . او مي خواست در امتيازهاي توليد نفت خام خاورميانه سهيم شود . او پيوسته و علني به شركت هاي عمده بين المللي ، كه آنها را «كارتل» مي ناميد ، حمله كرد . كاربرد اصطلاح «سته سورله» (هفت خواهران ) را براي نخستين بار ، به وي نسبت مي دهند و چنان كه مي دانيم اين اصطلاح به نحوي طعنه آميز به وابستگي نزديك و مشاركت چندگانه آنها اشاره دارد . « هفت خواهران » عبارت بودند از چهار شريك « آرامكو » ، « جرزي » ، « اكسان » ، « سو كو ني و كيوم » ، ( موبيل ) ، «استاندارد آو كاليفرنيا » ( شورون ) و تكزاكو _ به علاوه « گالف » ، « رويال داچ شل » و « برتيتش پتروليوم » كه در كويت شريك بودند . ( در سال 1954 ، شركت نفت انگليس و ايران نام شركت فرعي خود كه در جريان جنگ اول جهاني آن را خريده بود ، يعني بريتيش پتروليوم رابر خود گذارد. در واقع خواهر هشتمي هم (شركت نفت فرانسه ) وجود داشت ، كه هم با هفت خواهران در كنسرسيوم نفت ايران شريك بود و هم با «جرزي » ، سوكوني » ، بريتيش پتروليوم » و « رويال داچ / شل » در شركت نفت عراق » اما از آنجا كه شركت نفت فرانسه در رديف شركت هاي انگلوساكسن ( انگليسي و آمريكايي ) محسوب نمي شد ، « ماته يي » آن را از فهرست هفت خواهران حذف كرده بود .

ناخشنودي واقعي وي از اين باشگاه انحصاري شركت هاي عمده ، وجود آن نبود ، بلكه عدم عضويت وي در آن بود . در اين نكته ترديدي نيست كه «ماته يي» كوشيد عضو اين باشگاه شود . او مي پنداشت چون در تحريم شركت هاي عمده عليه نفت ايران پس از ملي شدن آن توسط مصدق ، همكاري جامع و دقيقي به عمل آورده بود ، پس لزومـــأ بايد در كنسرسيوم نفت ايــــــــران كه پس از سقوط مصدق با همكـــــاري شركت ها و دولت هاي انگليسي و آمريكا به وجود آمده بود ، جايگاهي كسب كرده باشد . «ماته يــي» گفت و گو هاي جدي خود را با مقامات دولت ايران و شاه ، آغــاز كرد .

اگر شركت هاي عمده بين المللي از راه ايجاد مشاركت ها در ازدواج ميان شركت ها متبحر شده بودند ، « ماته يي » يك گام از آن ها جلوتر بود.

ایران

khorbeh — Thu, 22 Oct 2009 20:38:18 GMT

شكوه ابرهاي آرميده

در نوازشهاي باد

شناور در سرود قهرماني ها

كه از اين خاك مي آيد .

زرافشان دختر زيباي خورشيد

مي دود هر سو

هزاران رنگ مي پاشد

به دشت آسمان پاك .

مي نويسد

قصه اين مردمان ديرپاي

برفراز گنبد نيلي

بر تاريخ

بر افلاك .

موج

سر مي كوبد از شوق رسيدن

تاج شاهي بر سرش

از شور

از ذوق رهيدن .

رها گشتن

زجور باد و باران

نعره طوفان

به آرامش رسيدن

به ساحل سرسپردن

به خاك پاك ايران

سجده بردن .

در سرود تيشه فرهاد

در سنگ

در صداي نقش كاشي ها

در فرهنگ

در طنين كوههاي

اوج در اوج

در غريو رودهاي

موج در موج

حكايت هاي مردان و زناني است

كه جز اين سرزمين

سرمايه و هستي ندارند .

تو اي تنها بهشت من

تواي بالاترين سوگند

تواي ماناترين پيوند

تو رشك آفتابي

فخرتاريخ وجهاني

اي وطن

مي سازمت

ايران

صنعت نفت جهان 150 ساله شد

khorbeh — Mon, 19 Oct 2009 07:52:18 GMT

روز پنج شنبه ( 27 آگوست / 5 شهريور ) صنعت نفت جهان 150 ساله شد

یکصد و پنجاه سال پيش در چنين روزي حفاري هاي «ادوين دريك» در پنسيلوانيا به نتيجه رسيد و نقش آفريني نفت به عنوان عمده تريــــن منبع انرژي جهان ، آغاز شد .

هفته نامه پتروليوم آرگوس ( 31 آگوست / 9 شهريور ) در اين باره نوشته است : يكصد و پنجاهمين سالگرد فعاليت صنعت نفت آمريكا كاملأ بي سر و صدا سپري شد .

اگر شما در تيتوسويل در پنسيلوانيا زندگي نكرده باشيد (جايي كه كلنل ادوين دريك نخستين چاه نفت آمريكا را در روز 27 آگوست سال 1859 حفر كرد ) غيرممكن است متوجه يكصدوپنجاهمين سالگرد شروع به كار صنعت نفت آمريكا شده باشيد . باوجود

نقش محوري كه نفت در جهان معاصر ايفا مي كند ، خارج از تيتوسويل هيچ كس مايل نبود اين مناسبت را در آمريكا جشن بگيرد . نفت ؛ موتور محرك اقتصاد جهاني و سنگ بناي ايجاد توازن در قدرت سياسي واقتصادي است .

اگر چه ممكن است براي كشورهاي مصرف كننده خوشايند نباشد اما تا آنجا كه آينده را مي توان پيش بيني كرد ، نفت همچنان سوخت غالب خواهد بود .در حال حاضر نيمي از نفت جهان در بخش حمل و نقل مورد استفاده قرار مي گيرد ، در حالي كه پيش از بحران هاي نفتي دهه 70 اين ميزان يك سوم بود . سهم بخش حمل و نقل همچنان افزايش مي يابد و بيشترين رشد تقاضاي جهاني نفت را به خود اختصاص خواهد داد.

باوجود دستاورد هاي فراوان در زمينه كارايـــي انرژي ، جايگاه نفت به عنوان مركز ثقل تركيب انرژي به راحتي قابل تغيير نيست .

سرهنگ ادوين دريك ، كه شاپوي بلند بر سر دارد ، در برابر نخستين چاه در نزديكي تيتوسويل كه در 1859 در پنسيلونيا به نفت رسيده ديده مـي شود .

عنوان « سرهنگ » به منظور ترساندن و تحت تأثير قرار دادن جنگل نشينان براي وي جعل شده بود.