تبليغاتX
خوربه - اخلاق و حقوق رسانه

چهارشنبه دوم بهمن 1387

اخلاق و حقوق رسانه

در معرفي و بازتاب دومين جشنواره شعر بنه وار ، با انگيزه اطلاع رساني و همراهي در اشاعه فرهنگ لر و بختياري و همياري با همتباران و دوستان بنه واري ، پيامي توسط همتباري ناشناس گذاشته شده بود كه متاسفانه در شان قلم و انديشه و فضاي رسانه اي نبود .

كاش اين قبيل دوستان به اين نكته توجه داشته باشند كه فضاي وب بعنوان رسانه اي سودمند كه به آساني هم قابل دسترس هست ، جايگاه تعامل انديشه و تبادل ديدگاهها ست و نبايد آن را به عرصه تسويه حسابهاي شخصي و مسايل بين فردي تبديل كرد .

شوربختانه نتيجه تلخ اينگونه برخوردها فقط موجب فرصت سوزي و ايجاد فضاي نوميدي در ميان اصحاب قلم و انديشه خواهد شد و هيچ كمكي به بهسازي فرهنگي و تعامل گروهي در رسانه اي قدرتمند مثل اينترنت نخواهد كرد .

به اين دسته از دوستان برادرانه و عاجزانه توصيه ميكنم خود را در كمند چنين مسايل سخيفي گرفتار نكنند و همواره به اخلاق و مناسبات رسانه اي توجه داشته باشند . در ادامه اين بحث بنظرم رسيد خواندن مطلب زير نيز خالي از لطف و فايده نباشد .

 جامعه امروز به طور روزافزون از جنبه های آموزشی، ارتباطات، اطلاعات، اقتصاد، بازار و جز آن به تکنولوژی های ارتباطی و شبکه های اطلاعاتی وابسته شده است. با گسترش و نفوذ این تکنولوژی ها در چارچوب های بیرون از نهادهای علمی و پژوهشی و مبدل شدن آن به محیط هایی از نوع خانگی و یا اقتصادی و ... برداشت های تازه ای از رابطه اخلاقیات را با آن مطرح کرده است و از این طریق نگرانی ها و پرسش های فراوانی را به وجود آورده است.

یکی از پرسش های بنیادین این است که با توجه به فضای باز اطلاعاتی جدید که اطلاعات افراد را از هر قید و بند ناخواسته ای آزاد می کند و گزینه های افراد را افزایش می دهد، در این شرایط نظام های اخلاقی ، در چالش و کشمکش با تکنولوژی های اطلاعاتی و ارتباطی چگونه باید عمل کنند؟ آیا باید با ایجاد دشواری همه گناه را به تحولات ساختاری و آنان که تحولات ساختاری را آشکار و شفاف می کنند، نسبت دهند یا اینکه به دنبال راه حل های منطقی و صحیح باشند تا بتوانند اخلاق یا به تعبیر ي ديگر اخلاق اطلاعات را به اخلاق عملی تبدیل سازند.

همانگونه كه هرگونه محدودیت بر روی شبکه های اطلاعاتی در عین آنکه می تواند از بسیاری از مشکلات اخلاقی جلوگیری کند، ممکن است افرادی را از حق داشتن و کسب اطلاعات مفید محروم سازد. در اینجاست که اخلاقیون فقط با ترجیح خیر کثیر بر شر قلیل در مقایسه میان مفاسد و مصالح جامعه بدین اقتضا می رسند که برخی لوازم و پیامدهای غیراخلاقی یا ضد اخلاقی از منظر خویش را تحمل کنند. اما اگر اخلاق در برابر مصلحت عمومی حرف اول را بزند می تواند حتی به خاطر یک شر قلیل، خیر کثیری را از میان راه بردارد.

یکی از مبانی عملکرد اینترنت در رابطه قراردادن طرفین ارتباط است و برای برقراری کیفیت متناسب از نظر ارتباطات متقابل آنچه که برای عاملین در شبکه ضروری است تدوین قواعد «دانش برقراری رابطه» است، چرا که در پرتو آن می توان یک نگرش مبتنی بر تنظیم خود به خودی را میان طرفین ارتباط برقرار کرد و به این طریق فقدان کنترل مرکزی را به نوعی جبران نمود. در این کنترل در عین حال نه حضور فیزیکی مشخص مطرح است و نه فرایند شناختی که قابلیت اطمینان کافی داشته باشد. آداب معاشرت در شبکه همانند برخی از قواعد زندگی روزمره نظامی هنجاری و اخلاقی است.

در حقیقت مجموعه قواعد کم و بیش ثابت و نانوشته است که یقین می کند چه چیزی مناسب است، قواعدی که از کاربردها و عملکردها اخذ شده است.اخلاق و آداب شبکه در برگیرنده مجموعه قواعد کم و بیش آشکار و مشخص پذیرفته شده از سوی اکثریت استفاده کنندگان اینترنت است. این قواعد از سوی شخص یا سازمان مشخصی وضع نشده است بلکه ساخته و پرداخته توده استفاده کنندگانی است که برای خود قواعد رفتار مناسب تعیین کرده اند. بنابر این بر طبق مقتضیات فضای حاکم بر آن شبکه اطلاعاتی خاص و نوع رابطه، برنامه و موضوع هر یک از مسایل اخلاقی در سطوحی مختلف و مشخص ظاهر می شود و عکس العمل های متعددی را از طرف کاربران (مشتریان) و همچنین تولیدکنندگان سایت ها یا شبکه های مرتبط و حتی واسطه ها (توزیع کننده ها) ایجاد می کند.

 

نوشته شده توسط محمد داودی |     •